روایت امروز این زمین با تکیه به سالشمار شمسی، بسیار پیچیده است. وقایع گوناگون از قرن پارتیان تا استقرار مذهب و حکومت سلسله محلی اثر بسزایی بر مسیر دیروز این ملت گذاشته‌اند. تحولات سیاسی مقارن �